Shohi Zinda
Qusam ibn Abbos ziyoratxonasi
Qusam ibn Abbos majmuasidagi Ziyoratxona Shohi Zinda nekropolining yuragi va eng muqaddas joyidir. „Tirik shoh“ qabriga tutash bo‘lgan ushbu namozxona hozirgi ko‘rinishida XIV asrning 30-yillarida bunyod etilgan bo‘lib, uning qurilishi Amir Temur davridan oldingi mahalliy hukmdorlarga nisbat beriladi (keyinchalik Temur tomonidan ta’mirlangan). Ichki qismi g‘oyatda uyg‘unligi bilan hayratga soladi – devorlar ko‘p rangli mayolika panellari bilan bezatilgan, shiftni esa dekorativ muqarnaslar (stalaktitlar) tizimiga ega nafis gumbaz yakunlaydi. Aynan shu yerda ziyoratchilar namoz o‘qish uchun yig‘iladilar va naqshinkor panjara orqali XIV asrga oid, relyefli kulolchilik va oltin bilan qoplangan mashhur qabrtoshni ko‘rishlari mumkin. Bu zal ibodat joyining ulug‘vorligini yuksak bezak san’ati bilan birlashtirib, butun Samarqandning eng muhim ma’naviy va me’moriy nuqtasi hisoblanadi.
Namozxona (Ziyoratxona) ichki qismining 3D modeli quyida keltirilgan. (Sichqonchani ikki marta bosish modelni to‘liq ekran rejimidida ko‘rsatadi).
